Katten zijn echte carnivoren, maar veel baasjes vragen zich af of een klein hapje van hun eigen maaltijd kwaad kan. Het korte antwoord is: sommige voedingsmiddelen zijn geschikt als aanvulling, andere kunnen ernstige klachten veroorzaken. Bij de vraag wat een kat mag eten, gaat het daarom niet alleen om het soort voedsel, maar ook om de hoeveelheid, de bereiding en de gezondheid van het dier. Een complete kattenvoeding moet altijd de basis blijven.

De belangrijkste voedingsbehoefte van een kat

Een kat heeft vooral dierlijke eiwitten en vetten nodig. Het lichaam kan bepaalde voedingsstoffen, zoals taurine, vitamine A en arachidonzuur, niet voldoende uit plantaardige producten halen. Daarom is kattenvoer samengesteld om precies aan deze behoeften te voldoen. Vlees, vis of andere extra’s mogen die uitgebalanceerde voeding niet ongemerkt vervangen.

Geef tussendoortjes bij voorkeur in kleine porties en tel ze mee als onderdeel van de dagelijkse hoeveelheid. Als richtlijn mogen snacks samen meestal niet meer dan ongeveer tien procent van de calorieën leveren. Een kat die te veel extra’s krijgt, kan aankomen of minder belangstelling krijgen voor zijn gewone voeding. Vers drinkwater hoort bovendien altijd beschikbaar te zijn.

Vlees en vis die meestal geschikt zijn

Ongekruid, goed verhit vlees is voor de meeste gezonde katten een veilige traktatie. Kleine stukjes kip, kalkoen, rundvlees of konijn kunnen bijvoorbeeld worden gegeven. Verwijder botten, vel en zichtbaar veel vet. Het vlees mag niet zijn gemarineerd en hoort geen zout, peper, saus of kruiden te bevatten. Ui en knoflook worden namelijk vaak in marinades gebruikt en zijn gevaarlijk voor katten.

Ook sommige vissoorten kunnen af en toe op het menu staan, bijvoorbeeld gekookte zalm of witvis. Controleer zorgvuldig of er geen graten achterblijven. Rauwe vis is minder geschikt als regelmatige snack: bepaalde vissoorten kunnen enzymen bevatten die vitamine B1 afbreken. Bovendien brengt rauw voedsel een risico op bacteriën en parasieten met zich mee. Gerookte, gezouten of ingeblikte vis bevat doorgaans te veel zout en is daarom geen goede keuze.

Een klein, eenvoudig bereid hapje is veiliger dan een grote portie van een rijk gekruide maaltijd.

Groenten, fruit en andere kleine hapjes

Katten hebben geen groenten of fruit nodig om gezond te blijven, maar sommige dieren vinden een kleine hoeveelheid wel lekker. Gekookte wortel, courgette, pompoen of sperzieboon kan in kleine stukjes worden aangeboden. Deze producten moeten zacht, ongekruid en vrij van olie zijn. Ze mogen nooit de plaats innemen van dierlijke voeding.

Een paar kleine stukjes appel zonder klokhuis of pitten, banaan, meloen of blauwe bes kan soms eveneens worden gegeven. Fruit bevat echter relatief veel suiker. Geef het daarom slechts zelden en in zeer kleine hoeveelheden. Druiven en rozijnen horen absoluut niet in de voerbak: zelfs een beperkte hoeveelheid kan bij sommige katten ernstige nierproblemen veroorzaken. Wie precies wil nagaan wat een kat mag eten, kan wat mag een kat eten gebruiken als praktisch uitgangspunt bij het samenstellen van veilige traktaties.

Wat katten beter nooit krijgen

Verschillende gewone producten uit de keuken zijn schadelijk of zelfs giftig voor katten. Laat zulke voedingsmiddelen niet op tafel staan en ruim restjes meteen op. Belangrijk om te vermijden zijn:

• ui, knoflook, prei, bieslook en andere lookachtige planten;
• chocolade, cacao, koffie, energiedrank en andere producten met cafeïne;
• druiven en rozijnen;
• alcohol en deeg met gist;
• producten met xylitol of andere zoetstoffen;
• gekookte botten, die kunnen splinteren;
• zeer zoute, vette of sterk gekruide etenswaren;
• rauw varkensvlees en rauwe producten van onbekende herkomst.

Melk wordt vaak met katten geassocieerd, maar veel volwassen katten kunnen lactose slecht verteren. Gewone melk kan daardoor diarree, buikpijn of winderigheid veroorzaken. Een klein likje is niet altijd problematisch, maar melk is geen noodzakelijke drank. Water is de beste keuze. Speciale lactosearme kattendrank kan eventueel als traktatie worden gebruikt, maar ook die moet beperkt blijven.

Rauw vlees, eieren en zelfgemaakte voeding

Rauw vlees lijkt natuurlijk, maar brengt extra risico’s mee. Bacteriën zoals salmonella en bepaalde parasieten kunnen zowel de kat als de mensen in huis besmetten. Vooral jonge katten, oudere dieren en katten met een verminderde weerstand lopen gevaar. Wie rauwe voeding wil geven, doet er verstandig aan eerst met een dierenarts of voedingsdeskundige voor dieren te overleggen.

Een klein stukje volledig gestold ei kan soms worden gegeven, zonder zout of boter. Rauwe eieren zijn minder verstandig door het risico op bacteriën en omdat rauw eiwit de opname van bepaalde voedingsstoffen kan verstoren. Zelf een volledig menu samenstellen is bovendien ingewikkelder dan het lijkt. Een tekort aan taurine, calcium of bepaalde vitaminen kan pas na langere tijd zichtbaar worden.

Porties aanpassen aan leeftijd en gezondheid

Niet iedere kat verdraagt dezelfde extra’s. Kittens hebben voeding nodig die speciaal is afgestemd op groei. Hun maag is klein en snacks kunnen snel een te groot deel van de dagelijkse calorieën vormen. Bij kittens zijn eenvoudige, zachte stukjes gekookt vlees meestal geschikter dan experimenteren met allerlei producten.

Bij oudere katten, katten met overgewicht of dieren met nier-, lever- of darmproblemen kan zelfs een ogenschijnlijk onschuldig hapje ongeschikt zijn. Een kat met nierproblemen heeft bijvoorbeeld vaak een aangepast gehalte aan fosfor nodig. Een dier met diabetes moet extra koolhydraten en calorierijke snacks vermijden. Vraag bij een medische aandoening altijd advies voordat u het dieet verandert.

Nieuwe voeding rustig en veilig proberen

Introduceer een nieuw product langzaam en geef eerst slechts een klein stukje. Let de volgende 24 uur op klachten zoals braken, diarree, jeuk, lusteloosheid, buikpijn of een verminderde eetlust. Stop onmiddellijk met het nieuwe voedingsmiddel als zulke verschijnselen optreden. Bij aanhoudende klachten, bloed in de ontlasting, benauwdheid of ernstige sloomheid is snel contact met een dierenarts nodig.

Geef geen restjes rechtstreeks van het bord als daarin saus, zout of kruiden zitten. Houd snacks overzichtelijk door één nieuw ingrediënt tegelijk te proberen. Zo is beter te bepalen wat een kat goed verdraagt. Een eenvoudige gewoonte helpt bovendien veel problemen voorkomen: bereid een apart, ongekruid stukje vlees voordat de maaltijd voor mensen wordt gekruid.

Samengevat mag een kat af en toe kleine hoeveelheden ongekruid, goed verhit vlees, sommige soorten vis en enkele veilige groenten of fruitsoorten krijgen. De basis blijft complete kattenvoeding, met water als vaste drank. Vermijd giftige producten, botten, gekruid eten en overmatige snacks. Bij twijfel of een bestaande aandoening is professioneel advies de veiligste manier om het menu van de kat verantwoord uit te breiden.